Newsletter

Firma za granicą – jakie są zmiany w 2019 roku?

Dwa lata temu na Kurencja.com został opublikowany cykl artykułów prezentujących warunki prowadzenia firmy za granicą. W ramach wspomnianego cyklu, pod kątem warunków prowadzenia biznesu opisaliśmy następujące kraje: Wielka Brytania, Irlandia, Norwegia, Rumunia, Węgry, Słowacja, Czechy, Niemcy oraz Litwa.

Jak prowadziło się zagraniczne firmy w 2018 r.

Rok po publikacji tej serii przewodników, przyszedł czas na pierwszą aktualizację informacji. Została ona przeprowadzona na początku 2018 roku (zobacz ten artykuł z 2018 r. aktualizujący informacje).

I jak będzie się prowadzić od 2019 r.

W styczniu 2019 r. doszło do następnych zmian dotyczących warunków prowadzenia działalności gospodarczej w opisywanych krajach. Dlatego po raz kolejny sprawdziliśmy zmiany prawne, które mogą mieć znaczenie dla Polaków posiadających firmy za granicą albo planujących założenie takich biznesów.

Zapraszamy do przeczytania do naszego nowego opracowania oraz aktualnego artykułu prezentującego zasady prowadzenia firmy w Estonii (zobacz >)

Zmiany dotyczące wysokości podatku PIT i poziomu składek społecznych

Wszelkie modyfikacje przepisów dotyczących podatku PIT oraz poziomu składek społecznych są istotne nie tylko dla osób, które zamierzają za granicą prowadzić działalność gospodarczą jako jednoosobowi przedsiębiorcy. Warto zdawać sobie sprawę, że udziałowcy oraz akcjonariusze spółek kapitałowych w pewnych okolicznościach również będą zmuszeni do zapłacenia PIT-u oraz składek społecznych.

Właśnie dlatego warto poświęcić uwagę najnowszym zmianom dotyczącym podatku PIT w analizowanych krajach i systemu ubezpieczeń społecznych/zdrowotnych. Wspomniane zmiany według stanu z końca stycznia 2019 roku prezentują się następująco:

Czechy

– wzrosła minimalna wysokość składki na ubezpieczenie społeczne oraz emerytalne (płaconej przez przedsiębiorców).

Od stycznia 2019 r. takie miesięczne składki muszą wynosić przynajmniej 2388 koron (ubezpieczenie społeczne) oraz 2208 koron (ubezpieczenie zdrowotne). Czeski rząd ostatecznie wycofał się z projektu wprowadzenia bardziej złożonych zmian w systemie opodatkowania wynagrodzeń.

Te zmiany przewidywały m.in. zastosowanie dwóch stawek podatku PIT (19% oraz 24%) i możliwość odliczania 75% składek zdrowotnych oraz społecznych płaconych przez przedsiębiorców.


Booking.com

Irlandia

– w przypadku tego wyspiarskiego kraju, mamy do czynienia z dość ważnymi zmianami dotyczącymi podatku PIT.

Po raz kolejny podniesiono górną granicę przedziału związanego z niższą stawką podatkową 20,00%. Taka granica dotycząca singli, podobnie jak w 2018 r. wzrosła o 750 euro (z 34 550 euro do 35 300 euro). Jeżeli chodzi o małżonków, to analogiczny limit rocznego dochodu objętego stawką podatkową 20,00% wzrósł z 43 550 euro do 44 300 euro.

Wzrosła również kwota pomniejszająca roczny podatek PIT płacony m.in. przez przedsiębiorców. Ten wzrost wyniósł 200 euro (z 1150 euro/rok do 1350 euro/rok). Podwyżka (z 1200 euro/rok do 1500 euro/rok) dotyczyła też kwoty pomniejszającej podatek dla osoby zajmującej się niesamodzielnym krewnym.

Warto dodać, że wraz z nowym rokiem na terenie Irlandii obowiązują też zmodyfikowane przedziały kwotowe oraz stawki dodatkowego podatku Universal Social Charge (USC). Stawki USC na 2019 r. przedstawiają się następująco:

  • dochód do 12 012,00 euro rocznie – stawka 0,50% podstawy (dochodu przed odliczeniem składek społecznych)
  • dochód od 12 012,01 euro do 19 874,00 euro (poprzednio: 19 372,00 euro) – stawka 2,00% podstawy
  • dochód od 19 847,01 euro (poprzednio: 19 372,01 euro) do 70 044,00 euro – stawka 4,50% podstawy (poprzednio: 4,75%)
  • dochód powyżej 70 044,00 euro – stawka 8,00% podstawy
  • dodatkowa stawka dla dochodów z działalności gospodarczej wynoszących ponad 100 000 euro rocznie – 3,00%

Zmiany dotyczące podatku solidarnościowego USC z pewnością wydają się korzystne dla podatników. Skutkują one bowiem spadkiem poziomu opodatkowania w 2019 r.

Warto również dodać, że wraz z początkiem 2019 r. podniesiono podstawę naliczania składek społecznych (Pay Related Social Insurance – PRSI), w przypadku której pracodawca płaci niższą składkę (8,50% zamiast 10,75%). Limit pensji brutto, od której jest naliczana niższa składka PRSI (8,50%) wzrósł z 376 euro do 386 euro tygodniowo.



Booking.com

Litwa

– 2019 r. przyniósł spore zmiany dotyczące litewskiego podatku PIT. Równocześnie zmienił się też wymiar składek na ubezpieczenie społeczne w ramach systemu SODRA (litewskiego odpowiednika ZUS-u). Jeżeli chodzi o zmiany dotyczące podatku PIT, to mamy do czynienia z podniesieniem standardowej stawki dotyczącej płac (2018 r. – 15,00%, 2019 r. – 20,00%).

Jeżeli roczny dochód podatnika przekroczy 120 średnich wynagrodzeń, litewski fiskus naliczy dodatkowe 7,00% podatku. Z czasem ten limit dotyczący stosowania wyższej stawki PIT na spadać (np. do 84 średnich wynagrodzeń w 2020 r.). Będzie to skutkowało wzrostem progresji podatkowej.

Dobrą wiadomością dla przedsiębiorców jest to, że dochód z ich działalności oraz dywidend nadal będzie objęty podstawową stawką PIT na poziomie 15,00%. Zmienią się natomiast stawki dotyczące pozostałych dochodów (np. czynszów dla wynajmujących i odsetek). W przypadku takich dochodów, stawka 15,00% ma być stosowana tylko do kwoty nieprzekraczającej 120 średnich wynagrodzeń w skali roku. Dla nadwyżki ponad ten limit, przewidziano wyższą stawkę PIT (20,00%).

Z punktu widzenia litewskich podatników, zdecydowanie złą wiadomością jest obniżenie kwoty wolnej od podatku (z 380 euro miesięcznie w 2018 r. do 300 euro w 2019 r.). W przypadku płac przekraczających minimalne wynagrodzenie, miesięczna kwota wolna od podatku jest wyliczana wedle następującego wzoru: kwota wolna od podatku = 300 euro – 15% x (wynagrodzenie pracownika – minimalne wynagrodzenie). Taka podstawowa kwota wolna (300 euro miesięcznie w 2019 r.) ma stopniowo wzrastać – do 400 euro/m-c w 2020 r. oraz do 500 euro/m-c w 2021 r.

Kluczowe tegoroczne zmiany dotyczą również poziomu składek na litewskie ubezpieczenie społeczne. W ramach dość radykalnego i kontrowersyjnego pakietu reform, litewski rząd postanowił przesunąć teoretyczny ciężar opodatkowania pracy na pracowników i znacząco odciążyć pracodawców. Jeszcze w 2018 r. litewski pracodawca płacił składkę społeczną na poziomie 31,18% podstawy (wynagrodzenia brutto). Ten wskaźnik spadł do jedynie 1,79% wraz z początkiem 2019 roku.

Znacząco zwiększyło się natomiast obciążenie pracowników składkami na ubezpieczenie społeczne (wpłacanymi do systemu SODRA). Przed 2019 r. pracownicy wpłacali do tego litewskiego odpowiednika ZUS-u składkę stanowiącą 9,00% podstawy. Obecnie taka składka pokrywana przez pracownika wynosi aż 19,50% podstawy. Warto również pamiętać, że pracownik płaci wyższy PIT od płac (20,00%/27,00% zamiast 15,00%). Ze względu na wzrost obciążeń składkowych pracowników, pracodawcy wraz z 1 stycznia 2019 r. musieli podnieść wynagrodzenia brutto Litwinów o 28,90%. Kolejną nowością jest wprowadzenie limitu podstawy dla składek społecznych (poza ubezpieczeniem zdrowotnym). Taki limit w 2019 r. wynosi 120 przeciętnych wynagrodzeń rocznie.

Jeżeli chodzi o przedsiębiorców z Litwy (pracujących na podstawie zaświadczenie o działalności gospodarczej), to warto dodać, że od 2019 r. ich składki społeczne (emerytalne, zdrowotne, chorobowe i rodzicielskie) wynoszą 19,50% z podstawy stanowiącej 90% dochodu podatkowego. Taka podstawa w skali roku nie może być wyższa niż 43 średnie wynagrodzenia. Warto nadmienić, że zasady z 2018 r. uwzględniały podstawę składek dla przedsiębiorcy na poziomie 50% dochodu i składkę wynoszącą 34,30% podstawy (36,30% w razie korzystania z II filaru emerytalnego). W porównaniu do 2018 roku, poziom obciążeń składkowych zmienił się zatem bardzo nieznacznie.



Booking.com

Niemcy

– na 2019 r. niemiecki fiskus przewidział podwyżkę kwoty wolnej od podatku z poziomu 9000 euro do 9168 euro. Na początku 2019 r. miał też miejsce wzrost ulgi podatkowej dla rodziców do 7620 euro rocznie (z poziomu 7428 euro rocznie).



Booking.com

Norwegia

– norweski rząd postanowił, że stawka podatku PIT zostanie obniżona do 22,00% (z 23,00%) w roku podatkowym 2019. To kolejna z serii obniżek norweskiego PIT-u. Połączono ją z następnym wzrostem kwoty wolnej od podatku (do 56 550 NOK). Warto również zwrócić uwagę, że wraz z początkiem 2019 r. wprowadzono liniową stawkę podatku PIT dla norweskich nierezydentów. Ta stawka jest wyższa od standardowej (22,00%) i wynosi 25,00%.

Warto nadmienić, że w 2019 r. specjalna preferencyjna stawka PIT (18,50%) obowiązuje na terenie północnej części kraju (prowincje: Finnmark oraz Nord – Troms).

Gorszą wiadomością dla norweskich podatników jest tegoroczna podwyżka podatku solidarnościowego płaconego przez zamożniejszych mieszkańców kraju. W 2019 r. skala wspomnianego podatku przedstawia się następująco:

  • do 174 500 NOK rocznie (poprzednio: 169 000 NOK) – stawka 0,00% podstawy
  • od 174 500 NOK rocznie (poprzednio: 169 000 NOK) do 245 650 NOK rocznie (poprzednio: 237 900 NOK) – stawka 1,90% (poprzednio: 1,40%)
  • od 245 650 NOK rocznie (poprzednio: 237 900 NOK) do 617 500 NOK rocznie (poprzednio: 598 050 NOK) – stawka 4,20% (poprzednio: 3,30%)
  • od 617 500 NOK rocznie (poprzednio: 598 050 NOK) do 964 800 NOK rocznie (poprzednio: 962 050 NOK) – stawka 13,20% (poprzednio: 12,40%)
  • od 964 800 NOK rocznie (poprzednio: 962 050 NOK) – stawka 16,20% (poprzednio: 15,40%)

Warto nadmienić, że w przypadku podatników z północnej części kraju (prowincje: Finnmark oraz Nord – Troms), stawka podatkowa 13,20% (patrz powyżej) jest zredukowana do 11,20%. Pozostałe stawki nie ulegają zmianie.



Booking.com

Rumunia

– brak istotnych zmian dotyczących podatku PIT.



Booking.com

Słowacja

– podwyżka minimum socjalnego na Słowacji, skutkowała również wzrostem kwoty wolnej od podatku. W roku 2019 taka kwota wynosi:

  • 3937,35 euro dla osób z rocznym dochodem do 20 507,00 euro
  • 9064,09 euro – 25% rocznego dochodu dla osób z rocznym dochodem od 20 507,00 euro (jeżeli 25% rocznego dochodu jest większe niż 9064,09 euro, to kwota wolna od podatku w ogóle nie przysługuje)

Wraz z początkiem 2019 roku, zmieniła się też słowacka skala podatkowa (tzn. podniesiono limity przedziałów podatkowych). Po wspomnianych zmianach, skala przedstawia się następująco:

  • 19,00% dla rocznego dochodu do 36 256,38 euro
  • 25,00% dla nadwyżki rocznego dochodu ponad 36 256,38 euro
  • 19,00% dla dochodów kapitałowych (niezależnie od ich wysokości)



Booking.com

Węgry

– na początku 2019 r. węgierski rząd wprowadził ciekawą ulgę dla organizacji zajmujących się badaniami i rozwojem (R & D). Takie firmy mogą liczyć na ulgę wynoszącą 50% opłacanych przez siebie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Wspomniana obniżka kosztów ubezpieczenia społecznego dotyczy wyłącznie pracowników zaangażowanych w prace rozwojowe. Zostały również wprowadzone preferencyjne składki społeczne dla pracodawców zatrudniających osoby wcześniej zatrudnione w sektorze publicznym i liczące sobie ponad 60 lat.

W ramach węgierskiego podatku PIT wprowadzono natomiast zmiany skutkujące opodatkowaniem ubezpieczeń, które pracodawca opłaca na rzecz swoich pracowników.



Booking.com

Wielka Brytania

– nowy rok podatkowy w Zjednoczonym Królestwie (rozpoczynający się 6 kwietnia 2019 r.), przyniesie kolejny wzrost kwoty wolnej od podatku. Wspomniana kwota wzrośnie z 11 850 funtów do 12 500 funtów. Podobnie jak rok wcześniej, zmianom ulegnie także skala podatkowa obowiązująca na terenie Wielkiej Brytanii (z wyłączeniem Szkocji). Począwszy od 6 kwietnia 2019 roku, wspomniana skala będzie wyglądała następująco:

  • 20,00% dla dochodu rocznego do 37 500 funtów (poprzednio: 34 500 funtów)
  • 40,00% dla dochodu rocznego od 37 500 funtów (poprzednio: 34 500 funtów) do 150 000 funtów
  • 45,00% dla nadwyżki rocznego dochodu ponad 150 000 funtów

Po uwzględnieniu nowej kwoty wolnej od podatku, okazuje się, że Brytyjczycy będą mogli zarobić 50 000 funtów rocznie zanim zaczną płacić podatek PIT o podwyższonej stawce (40,00%). Dzięki zmianom podatkowym, Brytyjczyk zarabiający 50 000 funtów rocznie (brutto), po opodatkowaniu otrzyma 37 019 funtów (zamiast 36 776 funtów). Pozytywna zmiana nie będzie jednak dotyczyła mieszkańców Szkocji. W tej części Zjednoczonego Królestwa nadal obowiązuje bowiem odrębna skala podatkowa (taka sama jak poprzednio).

Osoby posiadające firmę w Wielkiej Brytanii, powinny również zdawać sobie sprawę, że począwszy od kwietnia 2019 r. nieco zmienią się limity dotyczące brytyjskich składek na ubezpieczenie społeczne (National Insurance – NI). Po raz kolejny wzrośnie tygodniowy dochód, od którego nie są opłacane składki NI dotyczące pracownika (ten limit zwiększy się ze 162 funtów na tydzień do 166 funtów na tydzień). Jeżeli chodzi o osoby samozatrudnione, to w przypadku dochodu rocznego do 6365 funtów (poprzedni limit: 6205 funtów) będą one płacić niską składkę społeczną na poziomie 3,00 funtów tygodniowo (poprzednio: 2,95 funta tygodniowo).

Począwszy od 6 kwietnia 2019 roku obciążenie składkowe większości brytyjskich pracowników będzie następujące:

  • składka pokrywana przez pracodawcę: 13,80% pensji brutto wynoszącej powyżej 166 funtów tygodniowo (wcześniejszy limit: 162 funty tygodniowo)
  • składka pokrywana przez pracownika: 12,00% pensji brutto wynoszącej od 166 funtów tygodniowo (poprzednio: od 162 funtów tygodniowo) do 962 funtów tygodniowo (poprzednio: 892 funtów tygodniowo) i dodatkowo 2,00% nadwyżki tygodniowej pensji powyżej 962 funty (poprzednio: 892 funty)

Po tegorocznych zmianach, poziom składek National Insurance dotyczący przedsiębiorców będzie wyglądał następująco:

  • 3,00 funty tygodniowo (poprzednio: 2,95 funta tygodniowo) przy dochodzie do 6365 funtów rocznie (poprzednio: 6205 funtów rocznie)
  • 9,00% dochodu pomiędzy 8632 funty rocznie (poprzednio: 8424 funty rocznie) i 50 000 funtów rocznie (poprzednio: 46 350 funtów rocznie)
  • 2,00% dochodu ponad 50 000 funtów rocznie (poprzednio: 46 350 funtów rocznie)



Booking.com

W ramach podsumowania dotyczącego podatku PIT, warto zwrócić uwagę przede wszystkim na zmiany z Wielkiej Brytanii, Irlandii, Słowacji, Niemiec, Norwegii oraz Litwy. W przypadku trzech pierwszych krajów, mamy do czynienia z niewielkimi korektami zasad opodatkowania, które są jednak korzystne dla podatników (m.in. poprzez rozszerzenie zakresu obowiązywania niższych stawek podatkowych oraz wzrost kwot wolnych od podatku). Jeżeli chodzi o Niemcy, to pozytywnym akcentem jest wzrost kwoty wolnej od podatku oraz ulg podatkowych dla rodziców. Norwescy podatnicy również mają powody do zadowolenia, ponieważ tamtejszy rząd po raz kolejny zmniejszył stawkę PIT o 1,00 punkt procentowy (do 22,00%). Trzeba jednak podkreślić, że równocześnie zwiększył się podatek płacony przez zamożniejsze osoby, co w wielu przypadkach może zrównoważyć zmiany dotyczące PIT-u.

Wśród krajów wprowadzających zmiany w zakresie PIT, najciekawiej prezentuje się Litwa. W tym państwie zdecydowano się na podwyższenie poziomu opodatkowania dotyczącego wynagrodzeń z pracy najemnej. Takiej zmiany na szczęście uniknęli litewscy przedsiębiorcy. Osoby samozatrudnione wyszły obronną ręką również ze zmian dotyczących podstawy i wysokości wpłat do systemu SODRA. Pomimo licznych korekt, ciężar obciążeń składkowych dla takich przedsiębiorców praktycznie nie uległ zmianie względem 2018 r. Trzeba też podkreślić, że dzięki ustawowej podwyżce wynagrodzeń brutto, litewscy pracownicy nie odczuli znaczących zmian wysokości pensji netto na początku 2019 r. Tegoroczna reforma miała za zadanie głównie zmniejszenie formalnego wkładu pracodawcy w finansowanie składek społecznych.

ZWRÓĆ UWAGĘ: Pomimo licznych reform dotyczących PIT i składek społecznych (SODRA), litewscy pracownicy oraz przedsiębiorcy (samozatrudnieni) na początku 2019 r. nie odczuli sporych zmian.

Porównanie stawek PIT (2019 r.) w wybranych krajach Europy
Analizowana wartość →

Nazwa kraju

Stawki podatku PIT                   w 2019 r. Poziom głównej kwoty wolnej od podatku                           w 2019 r.
Polska 18,00%/32,00% 3091 zł
Czechy 15,00%/22,00% 24 840 CZK
Irlandia 20,00%/40,00% 8250 euro
Litwa 15,00/20,00%/27,00% do 3600 euro
Niemcy od 14,77% do 47,48%                     9168 euro
Norwegia 22,00% 56 550 NOK
Rumunia 10,00% 6120 RON
Słowacja 19,00%/25,00% 3937 euro
Węgry 15,00% zamiast kwoty wolnej ulgi dla małżonków i rodziców
Wielka Brytania 20,00%/40,00%/45,00% 12 500 GBP
Źródło: opracowanie Kurencja.com na podstawie danych urzędów państwowych, KPMG, Deloitte, PwC i Accace 

Zmiany dotyczące wysokości podatku CIT

Wielu przedsiębiorców myślących o założeniu firmy w innym kraju, bierze pod uwagę spółki kapitałowe, które pozwalają na rozgraniczenie biznesowych zobowiązań oraz majątku prywatnego. Szczególnie popularne wśród takich biznesmenów są lokalne odpowiedniki polskich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które można założyć na terenie innych krajów UE. W przypadku wspomnianych spółek, kraje członkowskie Unii Europejskiej oraz EFTA stosują podatek CIT. Postanowiliśmy sprawdzić, jak w 2019 r. zmieniły się zasady opodatkowania osób prawnych na terenie dziewięciu analizowanych przez nas krajów. Wyniki analizy zostały zaprezentowane poniżej.

Czechy

– w ramach uszczelniania systemu podatkowego wprowadzono limit odliczeń od dochodu dotyczący kosztów kapitałowych (przede wszystkim odsetek kredytów). Taki limit w ujęciu rocznym wyniesie 80 mln CZK (ok. 3 mln euro) albo 30% wyniku EBITDA. Wprowadzono również rozwiązania utrudniające unikanie opodatkowania przez duże spółki.

Irlandia

– wprowadzono nową daninę w postaci tak zwanego exit tax o stawce 12,50%. Przedłużono również o trzy lata (do 2021 r.) ulgę w podatku CIT dla nowych firm tworzących miejsca pracy (Three Year Start Up Relief).

Litwa

– brak istotnych zmian dotyczących CIT.

Niemcy

– brak istotnych zmian dotyczących CIT.

Norwegia

– wraz z początkiem 2019 r. nastąpiło ustawowe obniżenie głównej stawki norweskiego CIT-u do 22,00%. Warto zwrócić uwagę, że identyczna obniżka (z 23,00% do 22,00%) dotyczyła również podatku PIT w Norwegii. Firmy działające w niektórych specyficznych branżach (np. przemysł naftowy), nadal płacą CIT znacznie wyższy od standardowego. Dodatkowo na początku 2019 r. wprowadzono pewne ograniczenia dotyczące odliczania odsetek od podatku. Mają one zastosowanie do spółek będących częścią grupy kapitałowej.

Rumunia

– rumuński rząd zdecydował się na kontrowersyjny krok, jakim jest wprowadzenie specjalnych podatków obciążających niektóre sektory gospodarki (m.in. sektor bankowy, sektor telekomunikacyjny oraz sektor energetyczny).

Słowacja

– brak istotnych zmian dotyczących CIT. Warto jednakże nadmienić, że wraz z początkiem 2019 r. na terenie Słowacji zaczął obowiązywać podatek od składek ubezpieczeniowych wynoszący 8%. Ze wspomnianego podatku są wyłączone obowiązkowe polisy OC dla posiadaczy pojazdów, a także wszystkie ubezpieczenia na życie.

Węgry

– początek 2019 r. przyniósł zmiany w węgierskim podatku CIT, które zmierzają w kierunku uszczelnienia systemu. Z punktu widzenia mniejszych spółek, ważna wydaje się zmiana dotycząca preferencyjnych zasad opodatkowania. Wprowadzono bowiem dwie nowe przesłanki, po zaistnieniu których spółka straci prawo do płacenia specjalnego podatku SBT. Wspomniany podatek o stawce 13% jest liczony od funduszu płac i zastępuje CIT oraz standardowy koszt składek społecznych ponoszony przez pracodawcę. Od 2019 r. prawo do opłacania podatku SBT dodatkowo stracą małe firmy, które posiadają udziały/akcje zagranicznej spółki lub ponoszą w ciągu roku koszty odsetkowe wyższe niż 939,81 mln HUF. Nie zmieniły się inne ograniczenia dotyczące możliwości płacenia podatku SBT. Taka danina nie jest dostępna dla firm, które zatrudniają ponad 50 osób albo miały zysk lub sumę aktywów większą niż 1 mld HUF w poprzednim roku.

Jeżeli natomiast chodzi o węgierski podatek CIT, to warto nadmienić, że od 2019 r. wprowadzono specjalny system kontroli firm wykazujących straty. Węgierskie spółki, które mają odpowiednio wysokie przychody (min. 60 mld HUF rocznie) i straty przez dwa kolejne lata, na pewno zostaną skontrolowane.

Wielka Brytania

– brak istotnych zmian dotyczących CIT.

Podsumowanie dotyczące podatku CIT nie wydaje się szczególnie korzystne dla przedsiębiorców. Okazuje się bowiem, że tylko Norwegia obniżyła wspomniany podatek (z 23,00% do 22,00%). Pozostałe kraje podejmowały raczej działania idące w kierunku uszczelnienia systemu podatkowego dotyczącego spółek. Przykład stanowią chociażby Czechy, które zaostrzyły zasady rozliczania odsetek przez spółki. Warto również wspomnieć o Irlandii, gdzie wprowadzono nową daninę, czyli exit tax. Na uwagę zasługują też Węgry, gdzie rząd zaostrzył kryteria korzystania ze specjalnego podatku dla małych spółek i wprowadził dodatkowe rygory kontrolne (dotyczące firm przynoszących straty).

Na tle wszystkich analizowanych państw, dość ciekawie wypada Polska. W naszym kraju od 2019 r. obowiązuje bowiem obniżona stawka CIT (9,00%) dla małych spółek oraz spółek rozpoczynających działalność. Wcześniej analogiczna stawka CIT wynosiła 15,00%. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że ze względu na limit przychodów (1,2 mln euro rocznie), z obniżonego CIT-u skorzysta tylko niewielka część spółek kapitałowych. W Polsce wraz z początkiem 2019 r. wprowadzono też zmiany, które mniej ucieszą przedsiębiorców. Jako przykład można wskazać chociażby nową daninę (exit tax), której zasady są bardziej restrykcyjne od tych sugerowanych przez Unię Europejską.

ZWRÓĆ UWAGĘ: Unijna dyrektywa ATAD, której termin wdrożenia upływa pod koniec 2019 roku, obliguje kraje członkowskie do wprowadzenia rozwiązań uszczelniających system podatkowy. Exit tax to jeden z przykładów takiego rozwiązania. 

Porównanie stawek CIT (2019 r.) w wybranych krajach Europy
Analizowana wartość →

Nazwa kraju

Stawki podatku CIT w 2019 r. Dodatkowe informacje na temat podatku CIT
Polska 19,00% Od 2018 r. wprowadzono minimalny podatek CIT dla spółek posiadających nieruchomości komercyjne i biurowe. W 2018 r. ograniczono również możliwość stosowania niektórych odliczeń podatkowych. W 2019 r. preferencyjna stawka dla małych i nowych spółek została obniżona z 15,00% do 9,00%.
Czechy 19,00% Wydatki na badania i rozwój są odliczane od podstawy podatkowej.
Irlandia 12,50% (działalność operacyjna)/25,00%

(pozostałe dochody)

Stawka 6,25% dotyczy dochodów z działalności badawczo – rozwojowej realizowanej na terenie Irlandii.
Litwa 5,00%/15,00% Od 2018 r. obowiązuje zwolnienie z CIT przez pierwszy rok działalności małych spółek.
Niemcy 15,83% (dodatkowo: 14,00% – 17,00% podatku handlowego) Wysokość dodatkowego podatku handlowego (14,00% – 17,00%) zależy od lokalizacji firmy.
Norwegia 22,00% W 2018 r. główną stawkę CIT obniżono z 24,00% do 23,00%. Kolejna obniżka (do 22,00%) miała miejsce w 2019 r.
Rumunia 16,00% (stawka dla małych firm:                  1,00% lub 3,00%) Od 2018 r. podwyższono limit przychodu (do 1 mln euro) uprawniającego do skorzystania z niskich stawek (1,00% lub 3,00%).
Słowacja 21,00% Od 2018 r. nie obowiązuje minimalny limit podatku CIT.
Węgry 9,00%
Wielka Brytania 19,00% Począwszy od roku podatkowego 2020, stawka podatku CIT ma spaść do 17,00%.
Źródło: opracowanie Kurencja.com na podstawie danych urzędów państwowych, KPMG, Deloitte, PwC i Accace 

Zmiany dotyczące podatku VAT

Podatek VAT w ekonomicznym rozrachunku jest płacony przez konsumentów. Mimo tego przedsiębiorcy zwracają sporą uwagę na stawki oraz konstrukcję wspomnianego podatku. Z myślą o takich osobach, sprawdziliśmy ewentualne zmiany w VAT, które wraz z nowym rokiem wprowadziły analizowane przez nas kraje członkowskie UE/EFTA. Tegoroczne zmiany „vat-owskie” prezentują się następująco:

Czechy

– brak istotnych zmian dotyczących podatku VAT. Wprowadzono tylko unijne przepisy dotyczące voucherów.

Irlandia

– wraz z nowym rokiem nastąpiła podwyżka podatku VAT dla usług turystycznych z 9,00% do 13,50%. Jednocześnie stawkę na ebooki obniżono z 23,00% do 9,00%.

Litwa

– brak istotnych zmian dotyczących podatku VAT.

Niemcy

– brak istotnych zmian dotyczących podatku VAT.

Norwegia

– brak istotnych zmian dotyczących podatku VAT.

Rumunia

– rozszerzono listę usług i produktów objętych preferencyjną stawką 5,00% (m.in. o wybrane usługi związane z rozrywką i zakwaterowaniem). Niższa stawka (5,00% zamiast 9,00%) do 2019 r. dotyczy też usług świadczonych przez restauracje.

Słowacja

– na początku 2019 r. słowacki ustawodawca wdrożył wiele drobnych zmian dotyczących podatku VAT. Do najważniejszych zmian można zaliczyć: obniżenie o połowę (z 20,00% do 10,00%) stawki dotyczącej usług hotelowych oraz wprowadzenie unijnych przepisów w sprawie VAT od voucherów.

Węgry

– najważniejsza zmiana dotycząca węgierskiego VAT-u w 2019 roku, polega na znaczącym zwiększeniu limitu zwolnienia podmiotowego. Obecnie podatku VAT nie muszą rozliczać węgierscy podatnicy, których roczny obrót wynosi do 12 milionów forintów. Wcześniej analogiczny limit obrotu dotyczący zwolnienia podmiotowego oscylował na poziomie 8 milionów forintów.

Wielka Brytania

– począwszy od 1 kwietnia 2019 roku, brytyjscy podatnicy VAT będą musieli korzystać z nowego systemu rozliczeń Making Tax Digital. Taki obowiązek ma dotyczyć podatników VAT z obrotem przekraczającym limit zwolnienia podmiotowego (85 000 funtów rocznie).

Powyższe informacje wskazują, że w 2019 r. rządy analizowanych krajów nie zdecydowały się na wprowadzenie zmian dotyczących nowych stawek podatku VAT. Miały miejsce natomiast niewielkie korekty związane ze stosowaniem stawek do określonych produktów i usług (zobacz np. Rumunia).   W przypadku Węgier, dobrą wiadomością dla biznesu na pewno jest zwiększenie limitu zwolnienia podmiotowego aż o połowę (z 8 mln HUF do 12 mln HUF). Spore zmiany szykują się w Wielkiej Brytanii. Wspomniany kraj zamierza bowiem w pełni zinformatyzować system ewidencjonowania i kontroli podatku VAT (w ramach inicjatywy Making Tax Digital). Takie zmiany będą wymagały od przedsiębiorców (będących „VAT-owcami”) między innymi używania odpowiednich programów księgowych.

ZWRÓĆ UWAGĘ: W kwietniu 2019 r. Wielka Brytania zaplanowała spore zmiany organizacyjne związane z pełną informatyzacją ewidencjonowania i kontroli podatku VAT. Można się jednak zastanawiać, czy takie plany nie ulegną zakłóceniu z uwagi na Brexit. 

Porównanie stawek podatku VAT (2019 r.)                   w wybranych krajach Europy
Analizowana wartość →

Nazwa kraju

Podstawowa stawka podatku VAT (2019 r.) Obniżone stawki podatku VAT (2019 r.)
Polska 23,00% 0,00%, 5,00%, 8,00%
Czechy 21,00% 0,00%,10,00%,15,00%
Irlandia 23,00% 0,00%, 4,80%, 9,00%, 13,50%
Litwa 21,00% 0,00%, 5,00%, 9,00%
Niemcy 19,00% 0,00%,7,00%
Norwegia 25,00% 11,11%, 12,00%, 15,00%
Rumunia 19,00% 0,00%, 5,00%, 9,00%
Słowacja 20,00% 0,00%, 10,00%
Węgry 27,00% 0,00%, 5,00%, 18,00%
Wielka Brytania 20,00% 0,00%, 5,00%
Źródło: opracowanie Kurencja.com na podstawie danych Vatlive.com

Zmiany dotyczące opodatkowania dywidend

Opodatkowanie dywidend to aspekt, który w mniejszym stopniu interesuje przeciętnego podatnika, ale ma duże znaczenie z punktu widzenia biznesmenów. Właśnie dlatego sprawdziliśmy, czy 2019 r. przyniósł istotne zmiany dotyczące opodatkowania dywidend w dziewięciu analizowanych krajach. Wyniki naszej analizy są następujące:

Czechy

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Irlandia

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Litwa

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Niemcy

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Norwegia

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Rumunia

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Słowacja

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Węgry

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Wielka Brytania

– brak istotnych zmian dotyczących opodatkowania dywidend.

Brak ważnych zmian podatkowych odnośnie dywidend (w każdym z analizowanych krajów), oznacza zachowanie status quo względem 2018 r. Informacje z poniższej tabeli wskazują, że w 2019 r. (podobnie jak rok wcześniej) niskim opodatkowaniem dywidend dla rezydentów (stawka: 0,00% lub 5,00%) cechowała się Rumunia. W kontekście stawek dotyczących rezydentów, warto również zwrócić uwagę na zwolnienie podatkowe obowiązujące na terenie Wielkiej Brytanii. Obejmuje ono dywidendy o wartości do 2000 funtów rocznie.

Jeżeli chodzi o podatek u źródła od dywidend wypłacanych za granicę, to korzystnie prezentują się następujące kraje: Irlandia, Litwa, Norwegia, Słowacja oraz Rumunia. W każdym tych państw, istnieje możliwość zastosowania zerowego podatku u źródła od dywidendy. Z kolei na Węgrzech zerowa stawka podatkowa dotyczy zagranicznych udziałowców będących osobami prawnymi. Jeszcze bardziej korzystne są zasady opodatkowania dywidend dla nierezydentów obowiązujące w Wielkiej Brytanii (stawka: 0,00%).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Na tle analizowanych krajów (patrz poniższa tabela), Polska cechuje się niekorzystnymi zasadami opodatkowania dywidend. 

Porównanie zasad opodatkowania dywidend (2019 r.)                      w wybranych krajach Europy
Analizowana wartość →

Nazwa kraju

Podatek dochodowy od dywidend z danego kraju dla lokalnego podatnika (PIT) Podatek u źródła dotyczący dywidend wypłacanych za granicę
Polska 19,00% 19,00%
Czechy 15,00% 15,00% (transfery do rajów podatkowych: 35,00%)
Irlandia 20,00% 0,00% lub 20,00%
Litwa 15,00% 0,00% lub 15,00%
Niemcy 25,00% + 1,375% podatku solidarnościowego 25,00% + 1,375% podatku solidarnościowego
Norwegia 22,00% 0,00% lub 25,00%
Rumunia 0,00% lub 5,00% 0,00% lub 5,00%
Słowacja 7,00% 0,00% lub 35,00%
Węgry 15,00% 0,00% (dywidendy płacone osobom prawnym) lub 15,00% (dywidendy płacone osobom fizycznym)
Wielka Brytania 0,00% dla dywidend do 2000 GBP rocznie, powyżej obowiązują stawki 7,50%, 32,50% lub 38,10% w zależności od dochodów podatnika 0,00%
Źródło: opracowanie Kurencja.com na podstawie danych KPMG i Deloitte

Zmiany dotyczące minimalnego poziomu płac

Praktycznie wszystkie analizowane kraje (poza Norwegią) posiadają ogólnokrajowy system płacy minimalnej dotyczący wszystkich pracowników. W ramach takiego systemu, zwykle dochodzi do corocznej podwyżki najniższych wynagrodzeń. Dobra koniunktura gospodarcza na Starym Kontynencie dodatkowo stymuluje takie podwyżki. Właśnie dlatego sprawdziliśmy wzrosty minimalnej płacy w dziewięciu analizowanych krajach. Wspomniane wzrosty prezentują się następująco:

Czechy

– począwszy od stycznia 2019 r. minimalna płaca w Czechach wzrosła do poziomu 13 350 CZK miesięcznie. To oznacza wzrost o 1150 CZK miesięcznie względem 2018 r. W 2018 r. oraz 2017 r. analogiczne podwyżki wyniosły odpowiednio: 1200 CZK/m-c oraz 1100 CZK/m-c.

Irlandia

– minimalna godzinowa stawka dla doświadczonego pracownika w 2019 r. wzrosła do 9,80 euro.

Litwa

– wraz z początkiem 2019 roku, minimalne wynagrodzenie litewskiego pracownika wzrosło aż o 155 euro miesięcznie (z 400 euro do 555 euro). W ujęciu godzinowym wzrost też był spory (z 2,45 euro do 3,39 euro).

Niemcy

– niemiecki rząd zdecydował o podwyższeniu minimalnego godzinowego wynagrodzenia z 8,84 euro/godzinę do 9,19 euro/godzinę. Nowa stawka obowiązuje od 1 stycznia 2019 r. Jej zastosowanie w przypadku 160 – godzinnego miesiąca pracy, skutkuje minimalnym wynagrodzeniem na poziomie 1599,06 euro (brutto).

Norwegia

– w Norwegii nie ma płacy minimalnej dotyczącej wszystkich gałęzi gospodarki. Ewentualne podwyżki płac wynikają z renegocjacji porozumień zbiorowych.

Rumunia

– w Rumunii od stycznia 2019 r. obowiązuje płaca minimalna wyższa o 180 lejów miesięcznie. Po tegorocznych zmianach, najniższe wynagrodzenie brutto na terenie Rumunii wynosi 2080 lejów miesięcznie.

Słowacja

– początek nowego roku oznaczał dla słowackich pracodawców i pracowników kolejną podwyżkę minimalnej stawki. Wspomniana stawka począwszy od 1 stycznia 2019 r. wynosi 2,95 euro na godzinę oraz 520 euro w przeliczeniu na miesiąc roboczy.

Węgry

– na Węgrzech obowiązują osobne limity minimalnego wynagrodzenia dla pracowników wykwalifikowanych oraz niewykwalifikowanych. W przypadku pierwszej grupy zatrudnionych, minimalne miesięczne wynagrodzenie z 2019 r. nie może być mniejsze od 200 000 HUF (wcześniej: 180 500 HUF). Podwyżka dotycząca pracowników niewykwalifikowanych też była znacząca. Ich minimalne miesięczne wynagrodzenie wzrosło bowiem z 138 000 forintów do 150 000 forintów.

Wielka Brytania

na terenie Zjednoczonego Królestwa obowiązuje system minimalnej płacy uzależnionej od wieku pracownika. Począwszy od kwietnia 2019 roku, wszyscy zatrudnieni będą mogli liczyć na podwyżki minimalnego wynagrodzenia. Wspomniane podwyżki mają być następujące:

  • pracownicy w wieku przynajmniej 25 lat – podwyżka stawki godzinowej z 7,83 funta do 8,21 funta
  • pracownicy w wieku 21 lat – 24 lata – podwyżka stawki godzinowej z 7,38 funta do 7,70 funta
  • pracownicy w wieku 18 lat – 20 lat – podwyżka stawki godzinowej z 5,90 funta do 6,15 funta
  • pracownicy w wieku 16 lat – 18 lat – podwyżka stawki godzinowej z 4,20 funta do 4,35 funta

Opisywane powyżej wzrosty mają różną skalę, ale nie mogą one zaburzyć relacji płacowych pomiędzy analizowanymi krajami. Pracodawcy szukający najtańszej siły roboczej, w dalszym ciągu będą wybierać Polską, Litwę albo Rumunię.

Zgodnie z aktualnymi danymi (2018 r./2019 r.), wysokość minimalnych wynagrodzeń w analizowanych krajach przedstawia się następująco:

  • Polska – 503 euro
  • Czechy – 478 euro
  • Irlandia – 1614 euro
  • Litwa – 555 euro
  • Niemcy – 1599 euro
  • Rumunia – 408 euro
  • Słowacja – 520 euro
  • Węgry – 445 euro
  • Wielka Brytania – 1464 euro

Warto zwrócić uwagę, że wysokość minimalnej płacy nie zawsze pokrywa się z ogólnym poziomem wynagrodzeń (przykład: w Polsce średnia płaca jest mniejsza niż na terenie Czech, a płaca minimalna większa).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Polska cechuje się stosunkowo wysokim poziomem minimalnego wynagrodzenia (w stosunku do ogólnej wysokości płac).

Podsumowanie: pozytywne i negatywne zmiany w poszczególnych krajach

Ze względu na dużą ilość prezentowanych wcześniej informacji, warto wykonać pewne podsumowanie dotyczące dziewięciu krajów. Postanowiliśmy wskazać główne plusy i minusy, które dla przedsiębiorców przyniósł początek 2019 roku. Biznesmeni planujący rozpoczęcie działalności gospodarczej w poszczególnych krajach albo posiadający tam już swoje firmy, powinni zwrócić uwagę na następujące kwestie:

Czechy

(+) brak

(-) wzrost minimalnej składki społecznej dla przedsiębiorców, restrykcje dla firm w podatku CIT dotyczące rozliczania odsetek

Irlandia

(+) wzrost kwoty wolnej od podatku dla przedsiębiorców, spadek podatku Universal Social Charge

(-) wprowadzenie nowej daniny w postaci tzw. exit tax

Litwa

(+) brak

(-) spore zmiany w systemie podatkowym, spory wzrost minimalnego wynagrodzenia dla pracowników (kosztu dla pracodawców)

Niemcy

(+) wzrosty kwoty wolnej od podatku i ulgi na dzieci

(-) brak

Norwegia

(+) wzrost kwoty wolnej od podatku oraz spadek stawek podatku PIT i CIT

(-) wzrost podatku od zamożniejszych osób

Rumunia

(+) brak

(-) wprowadzenie podatków sektorowych, które będą skutkowały wzrostem cen różnych usług dla przedsiębiorców (np. usług bankowych)  

Słowacja

(+) wzrost kwoty wolnej od podatku i podniesienie przedziałów skali podatkowej

(-) brak

Węgry

(+) zwiększenie o 50% limitu zwolnienia podmiotowego w VAT, wprowadzenie ulgi dotyczącej składek społecznych dla firm zajmujących się badaniami i rozwojem

(-) działania mające na celu uszczelnienie poboru podatku CIT (np. dodatkowe kontrole)

Wielka Brytania 

(+) wzrost kwoty wolnej od podatku i przedziałów kwotowych w podatku PIT

(-) ryzyko gospodarcze oraz prawne związane z Brexitem

follow us in feedly
  • AliBaca

    Chyba niestety pogarszają się warunki dla małego biznesu w PL. Nie chcę tu walić polityką, ale na pewno rośnie rozdawnictwo i wspieranie wszystkich poza tymi, którzy to wspieranie sponsorują…